Υδροκήλη στα παιδιά
Η υδροκήλη είναι μια συχνή και κατά κανόνα καλοήθης κατάσταση στα αγόρια, κατά την οποία παρατηρείται συλλογή υγρού γύρω από τον όρχι μέσα στο όσχεο. Η εικόνα αυτή γίνεται αντιληπτή ως διόγκωση στο όσχεο και συχνά προκαλεί ανησυχία στους γονείς, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για κάτι επικίνδυνο.
Η υδροκήλη μπορεί να αφορά τον έναν ή και τους δύο όρχεις.
Υπάρχουν δύο είδη υδροκήλης στα παιδιά. Η επικοινωνούσα και η κλειστή.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
🔹 Η υδροκήλη είναι μια συλλογή υγρού που προκαλεί ανώδυνο πρήξιμο στο όσχεο.
🔹 Είναι πολύ συχνή στα νεογέννητα και συνήθως υποχωρεί αυτόματα μέχρι τον πρώτο χρόνο ζωής.
🔹 Αν το πρήξιμο αυξομειώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, ονομάζεται επικοινωνούσα υδροκήλη.
🔹 Η χειρουργική αποκατάσταση κρίνεται απαραίτητη μόνο αν η κατάσταση επιμένει μετά την ηλικία των 2 ετών.
🔹 Η επέμβαση είναι απλή, σύντομη και εξασφαλίζει την οριστική θεραπεία του παιδιού.
Πως δημιουργείται η υδροκήλη
Κατά την εμβρυϊκή ζωή, ο όρχις κατεβαίνει από την κοιλιά προς το όσχεο μέσω ενός καναλιού που ονομάζεται ελυτροπεριτοναϊκός πόρος. Φυσιολογικά, το κανάλι αυτό κλείνει αμέσως μετά τη γέννηση.
Όταν η επικοινωνία παραμείνει ανοικτή αλλά είναι πολύ στενή, επιτρέπει μόνο τη δίοδο υγρού από την κοιλιά προς το όσχεο, προκαλώντας την υδροκήλη. Αν το άνοιγμα είναι μεγαλύτερο, τότε μπορεί να προκληθεί βουβωνοκήλη, όπου πλέον μετακινείται τμήμα του εντέρου.
Υπάρχουν δύο είδη υδροκήλης
Επικοινωνούσα υδροκήλη:
Υπάρχει επικοινωνία με την κοιλιά, με αποτέλεσμα το υγρό να μετακινείται. Συχνά το μέγεθος της διόγκωσης μεταβάλλεται μέσα στη διάρκεια της ημέρας. Η διόγκωση μπορεί να γίνει αυξηθεί όταν υπάρχει κάποια ίωση στο παιδί.
Μη επικοινωνούσα υδροκήλη:
Δεν υπάρχει επικοινωνία με την κοιλιά και το υγρό παραμένει σταθερό γύρω από τον όρχι. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να απορροφηθεί.
Πόσο συχνή είναι;
Η υδροκήλη αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα ευρήματα κατά την εξέταση των νεογέννητων αγοριών. Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των τελειόμηνων αγοριών γεννιέται με κάποιας μορφής υδροκήλη. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο στα πρόωρα βρέφη, καθώς η διαδικασία σύγκλεισης του καναλιού επικοινωνίας μεταξύ της κοιλιάς και του οσχέου ολοκληρώνεται στα τελευταία στάδια της κύησης.
Ευτυχώς, η συντριπτική πλειονότητα αυτών των περιπτώσεων (περίπου το 90%) είναι παροδική και υποχωρεί αυτόματα μέσα στο πρώτο έτος της ζωής, καθώς το υγρό απορροφάται από τον οργανισμό. Αν η υδροκήλη παραμείνει μετά την ηλικία των 2 ετών, η πιθανότητα αυτόματης ίασης μειώνεται, καθιστώντας τη συχνότητα της πάθησης στα μεγαλύτερα παιδιά πολύ μικρότερη, κοντά στο 1% με 2%.
Πως εκδηλώνεται
Η εκδήλωση της υδροκήλης είναι συνήθως ξεκάθαρη και γίνεται εύκολα αντιληπτή από τους γονείς κατά την αλλαγή της πάνας ή το μπάνιο:
Διόγκωση: Το κύριο σύμπτωμα είναι ένα ανώδυνο πρήξιμο στη μία ή και στις δύο πλευρές του οσχέου.
Αίσθηση: Η περιοχή μοιάζει με ένα μικρό «μπαλονάκι» γεμάτο νερό, είναι μαλακή στην αφή και το δέρμα συνήθως δεν παρουσιάζει ερεθισμό ή κοκκινίλα.
Αυξομείωση: Στην περίπτωση της επικοινωνούσας υδροκήλης, το μέγεθος αλλάζει. Το πρήξιμο είναι πιο έντονο το βράδυ ή μετά από κλάμα και έντονη δραστηριότητα, ενώ υποχωρεί το πρωί όταν το παιδί είναι ξεκούραστο.
Απουσία πόνου: Σε αντίθεση με άλλες καταστάσεις, η υδροκήλη δεν προκαλεί πόνο ή ενόχληση στο παιδί, ακόμη και όταν πιέζετε απαλά την περιοχή.
Αν το πρήξιμο εμφανιστεί ξαφνικά και συνοδεύεται από πόνο ή εμετό, απαιτείται άμεση ιατρική εξέταση για να αποκλειστεί η πιθανότητα περισφιγμένης βουβωνοκήλης.
Προβλήματα που δημιουργεί
Στην πλειονότητά της, η υδροκήλη είναι μια ακίνδυνη κατάσταση που δεν προκαλεί πόνο ή οργανική βλάβη. Ωστόσο, αν παραμείνει για μεγάλο διάστημα ή αν το μέγεθός της είναι σημαντικό, μπορεί να προκαλέσει:
Τοπική ενόχληση: Ένα αίσθημα βάρους ή πίεσης στο όσχεο, ειδικά σε μεγαλύτερα παιδιά.
Κίνδυνο Βουβωνοκήλης: Στην επικοινωνούσα υδροκήλη, το ανοιχτό κανάλι επιτρέπει σε έντερο να εισέλθει στο όσχεο, δημιουργώντας κήλη.
Αισθητική επιβάρυνση: Η έντονη ασυμμετρία μπορεί να προκαλέσει άγχος στους γονείς ή αμηχανία στο παιδί καθώς μεγαλώνει.
Σπανίως, μια πολύ μεγάλη και τεταμένη υδροκήλη μπορεί να ασκήσει πίεση στον όρχη, αν και αυτό δεν επηρεάζει συνήθως τη μελλοντική του λειτουργία.
Πως διαγιγνώσκεται
Η διάγνωση της υδροκήλης είναι απλή. Η παρουσία ανώδυνης διόγκωσης στο όσχεο η οποία γίνεται διαφανής όταν τοποθετούμε κοντά φωτισμό (διαφανοσκόπηση) θέτει την διάγνωση υδροκήλης. Κλινικά επίσης μπορούμε να διαπιστώσουμε αν πρόκειται για κλειστή η επικοινωνούσα. Εάν με την ελαφρά πίεση η υδροκήλη υποχωρεί τότε πρόκειται για επικοινωνούσα.
Το υπερηχογράφημα είναι μια χρήσιμη εξέταση στην περίπτωση μιας υδροκήλης διότι μπορεί να μας πει συνήθως αν είναι κλειστή ή όχι, αλλά και να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για την δομή του όρχι.
Σπάνια, μία κλειστή υδροκήλη που εμφανίζεται αιφνίδια μπορεί να έχει σχέση με άλλες παθολογικές καταστάσεις στον όρχι (Επιδιδυμίτιδα, Ορχίτιδα, Κακοήθεια)
Πως αντιμετωπίζεται
Υδροκήλη η οποία είναι παρούσα κατά την γέννηση παρακολουθείται απλώς. Εάν επιμένει μετά τα πρώτα γενέθλια τότε πιθανόν να πρόκειται για επικοινωνούσα υδροκήλη. Ο παιδοχειρουργός θα θέσει την διάγνωση. Κατά κανόνα θα συστήσει χειρουργική διόρθωση της κήλης σε μια τέτοια περίπτωση. Αν σίγουρα επιμένει μετά τα δύο χρόνια ζωής αποτελεί ισχυρή ένδειξη για χειρουργική διόρθωση.
Υδροκήλη που εμφανίζεται αργότερα αιφνίδια θα πρέπει να ελέγχεται με ένα απλό υπερηχογράφημα.
Εφόσον πρόκειται για μια απλή επικοινωνούσα υδροκήλη και το παιδί είναι μεγαλύτερο των 1-2 ετών συνιστάται χειρουργική διόρθωση. Η περίσφιξη δεν είναι κάτι συνηθισμένο σε μία επικοινωνούσα υδροκήλη (όπως στην βουβωνοκήλη) αλλά δεν είναι και κάτι που αποκλείεται να συμβεί.
Τι επέμβαση γίνεται
Η επέμβαση έχει ως στόχο:
- να κλείσει την επικοινωνία με την κοιλιά (όταν υπάρχει)
- να αφαιρεθεί το υγρό
Πραγματοποιείται μέσω μικρής τομής στη βουβωνική χώρα και συνήθως είναι σύντομη και ασφαλής διαδικασία.
Μετά την επέμβαση – ανάρρωση και φροντίδα
- η επέμβαση γίνεται συνήθως ως ημερήσια νοσηλεία
- το παιδί επιστρέφει γρήγορα στις δραστηριότητές του
- η μετεγχειρητική πορεία είναι ομαλή
Συμπέρασμα
Η υδροκήλη είναι μια συχνή και καλοήθης κατάσταση στα παιδιά. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί αυτόματα, ενώ όταν απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά.
